Việt Nam gia tăng hợp tác quân sự với Israel nhằm làm chủ công nghệ quốc phòng

Israel là nhà phân phối vũ khí thứ hai cho Nước Ta, chỉ sau Nga, vào năm 2019, theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockhoml ( SIPRI ). Ngoài hợp tác quân sự chiến lược, Israel còn là một trong những nước khan hiếm chuyển giao công nghệ tiên tiến sản xuất vũ khí văn minh cho Nước Ta, ví dụ dây chuyền sản xuất sản xuất súng bộ binh Galil ACE 31/32 tại Nhà máy Z-111 thuộc Tổng Cục Công Nghiệp Quốc Phòng .

Quảng cáo

Theo báo chí truyền thông trong nước, đây là thời cơ cho Nước Ta “ đi tắt đón đầu ” để làm chủ công nghệ tiên tiến thiết bị quốc phòng vì không phải vương quốc nào cũng sẵn sàng chuẩn bị san sẻ cho những đối tác chiến lược như Israel. Trong khi nhiều nước phương Tây dè chừng về việc phân phối vũ khí cho Nước Ta vì “ lằn ranh đỏ ” do Mỹ dựng lên, Israel đã biết lựa chọn những vũ khí có mức độ tương quan vừa phải đến những công nghệ tiên tiến nguồn của Mỹ để chuyển giao .Binh chủng Hải quân đánh bộ ( lính thủy đánh bộ ) của Hải quân Nhân dân Nước Ta sử dụng nhiều vũ khí Israel nhất. Hợp đồng thiết bị quân sự chiến lược Nước Ta – Israel tập trung chuyên sâu đa phần dưới ba hình thức : mua hàng loạt một mạng lưới hệ thống ( 1 ), mua thiết bị cho một mạng lưới hệ thống ( 2 ) và chuyển giao công nghệ tiên tiến ( 3 ) .Để hiểu hơn về hợp tác đối tác chiến lược quốc phòng Việt Nam-Israel, RFI Tiếng Việt đặt câu hỏi với nhà nghiên cứu Benoît de Tréglodé, chuyên viên về Nước Ta, giám đốc khu vực châu Phi – châu Á – Trung Đông, Viện Nghiên cứu Chiến lược của Trường Quân sự Pháp ( IRSEM ) .* * * * *

RFI : Việt Nam đã thay đổi quan điểm để thiết lập quan hệ với Israel như thế nào và từ khi nào, trong khi Hà Nội ủng hộ Palestine trong thời gian rất lâu ?

Benoît de Tréglodé : Trước hết, phải nói là Việt Nam và Israel thiết lập bang giao trước cả mối quan hệ giữa Hà Nội và Washington, ngay từ năm 1993 khi Việt Nam thực hiện chính sách mở cửa. Trong bối cảnh đó, nhiều thỏa thuận đã được Hà Nội nhanh chóng ký kết với Israel, nhưng tập trung chủ yếu vào thương mại, kinh tế và nông nghiệp. Sau đó, quan hệ giữa hai nước vẫn chủ yếu liên quan đến kinh tế, rồi được mở rộng sang lĩnh vực chính trị trong thập niên 2000.

Vào năm 2005, bộ Ngoại Giao hai nước đã có cuộc đối thoại chính trị tiên phong, sau đó nhanh gọn tập trung chuyên sâu vào những yếu tố quốc phòng trong những năm 2010. Đây là điểm mê hoặc để hiểu được những gì đang diễn ra lúc bấy giờ giữa Israel và Nước Ta. Một biên bản ghi nhớ về yếu tố quốc phòng đã được hai bên ký vào năm năm ngoái. Đến năm 2018, hai nước đã tổ chức triển khai đối thoại quốc phòng và hiện giờ, Israel trở thành đối tác chiến lược quân sự chiến lược thực sự của Nước Ta, chỉ sau Nga .Nếu lật lại lịch sử quan hệ Nước Ta, Israel và Palestine thì trong cánh tả quốc tế chống thực dân có một truyền thống cuội nguồn thân mật giữa đảng Cộng Sản Việt Nam và lý tưởng của Palestine. Thế nhưng trong những năm 1990, sự thực dụng, chính trị trong thực tiễn đã thôi thúc Nước Ta thiết lập quan hệ với Israel mà trên hết là vì nguyên do kinh tế tài chính. Trở lại thời gian năm 1946, khi Hồ Chí Minh đến Paris, hình như là ông ở cùng khách sạn với Ben Gourion, người sáng lập Nhà nước Israel sau này, vào năm 1948. Chuyện này được nhắc lại trong những năm 1990 rằng hai nhà chỉ huy lúc đó rất hợp nhau. Vì thế, so với Nước Ta, không hề xích míc khi có cả mối quan hệ hữu nghị với Palestine và duy trì đối thoại với Israel .

RFI : Hà Nội và Washington bình thường hóa quan hệ, sau đó là Mỹ dỡ bỏ cấm vận đối với Việt Nam. Những sự kiện này đóng vai trò như thế nào trong mối quan hệ giữa Israel và Việt Nam ?

Benoît de Tréglodé : Mỹ dỡ bỏ cấm vận thương mại Việt Nam năm 1994 và hai nước bình thường hóa quan hệ năm 1995. Vào giai đoạn đó, quan hệ quốc phòng giữa Việt Nam và Israel gần như không tồn tại. Theo tôi, đó không phải là một trong những nguyên nhân hàng đầu.

Vấn đề trở nên khác đi kể từ khi Washington dỡ bỏ lệnh cấm vận bán vũ khí cho TP.HN vào năm năm nay. Vào thời gian đó, một mối quan hệ tay ba được hình thành giữa những nhà sản xuất vũ khí lớn của Israel, mối quan hệ của những công ty này với những tập đoàn lớn Mỹ và năng lực xuất khẩu cho Nước Ta những trang thiết bị nhạy cảm .

RFI : Israel là nhà cung cấp vũ thứ hai của Việt Nam, chỉ sau Nga, vào năm 2019. Tại sao Việt Nam lại chọn Israel hơn là một số nước khác ? Đâu là những điểm mạnh của công nghệ, ngành công nghiệp quốc phòng Israel thu hút Việt Nam ?

Benoît de Tréglodé : Điểm mới có thể được tóm tắt trong một chủ đề, đó là sự trỗi dậy của chiến tranh điện tử. Hiện tại, Quân đội Nhân dân Việt Nam cần trước hết ba loại thiết bị trong các lĩnh vực an ninh mạng, máy bay không người lái và liên quan đến chuyển giao công nghệ nhạy cảm về mặt do thám và không ảnh. Cả ba lĩnh vực này đều khá nhạy cảm.

Do ngành công nghiệp quốc phòng Nga bị cấm vận trên quốc tế từ vài năm nay nên phần nào đó hạn chế mối quan hệ truyền thống lịch sử vững mạnh giữa Nga và Nước Ta về mặt trao đổi vũ khí. Nói rõ hơn là Nước Ta hiện không còn mua của Nga những trang thiết bị thực sự cung ứng được nhu yếu của họ. Một điểm khác, cũng rất quan trọng, đó là TP.HN dè chừng việc quân đội và những tập đoàn lớn công nghiệp quốc phòng Nga với những đối tác chiến lược Trung Quốc xích lại gần nhau rất mạnh từ những năm năm trước – năm ngoái .Trong toàn cảnh vừa mang tính địa-chính trị và công nghiệp này, những mẫu sản phẩm được đề xuất kiến nghị từ phía những nhà phân phối vũ khí Israel tương thích với nhu yếu của Nước Ta. Có thể thấy là từ năm năm nay, Thành Phố Hà Nội đặt mua rất nhiều trang thiết bị của Israel, hầu hết tương quan đến máy bay không người lái, giàn pháo, mạng lưới hệ thống quan sát, radar, tên lửa … Có thể nói là toàn bộ những gì mà những tập đoàn lớn công nghiệp lớn của Israel chào bán đều phân phối được nhu yếu kế hoạch, về mặt tổ chức triển khai lại những mối quan hệ xung đột, cũng như về mặt cuộc chiến tranh trên thực địa. Hiện nay, cuộc chiến tranh điện tử cần đến những loại thiết bị mà Israel hoàn toàn có thể phân phối cho Nước Ta .

RFI : Trở lại trường hợp Thổ Nhĩ Kỳ, một nước thành viên NATO, mua hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 của Nga. Liệu Mỹ có lo ngại trường hợp tương tự đối với Việt Nam ?

Benoît de Tréglodé : Từ khi Mỹ dỡ bỏ cấm vận bán vũ khí đối với Việt Nam vào năm 2016, chúng ta thấy rằng hai nước này không có hợp đồng cung cấp thiết bị lớn nào. Điều này có thể được giải thích qua hai lý do.

Thứ nhất, so với Thành Phố Hà Nội, về mặt địa-chính trị và chính trị, rất khó khiến những nước láng giềng, đặc biệt quan trọng là Trung Quốc, đồng ý việc Nước Ta mua vũ khí phòng thủ vô cùng nhạy cảm từ Mỹ. Đây là một trong những yếu tố lý giải cho sự thành công xuất sắc của Israel từ vài năm nay chính bới mua trang thiết bị quân sự chiến lược của Israel, nếu nhìn vào mặt địa-chính trị, gây ít phiền phức hơn cho quân đội Nước Ta .Thứ hai là do lo lắng mới gần đây của phía Mỹ. Họ sợ rằng việc xuất khẩu cho Nước Ta những trang thiết bị quân sự chiến lược nhạy cảm không hẳn được bảo vệ bảo đảm an toàn và hoàn toàn có thể dẫn đến những trao đổi không trấn áp được với Nga và Trung Quốc, hai vương quốc hiện có nhiều sự không tương đồng lớn với Hoa Kỳ .Những nguyên do này lý giải cho việc tại sao từ vài năm gần đây, Israel trở thành đối tác chiến lược quốc phòng lớn thứ hai của Nước Ta .

RFI : Israel cũng chấp nhập chuyển giao công nghệ một số sản phẩm cho Việt Nam, ví dụ một dây chuyền sản xuất súng trường ở nhà máy Z-111. Liệu « đôi bên cùng có lợi » ?

Benoît de Tréglodé : Mặt chuyển giao công nghệ là một trong ba trụ cột duy trì mối quan hệ quốc phòng giữa Israel và Hà Nội. Đúng là các nhà công nghiệp châu Âu, cũng như Hoa Kỳ hạn chế hơn về mặt này. Họ có hàng loạt hệ thống, tiêu chí liên quan đến chống tham nhũng, bảo vệ trang thiết bị nhạy cảm, những linh kiện được bảo vệ bởi những cơ cấu xuất khẩu… Những điểm này ít tồn tại hơn bên phía Israel và điều này chắc chắn tạo điều kiện thuận lợi cho hai nước xích lại gần nhau.

Lấy ví dụ Tổng công ty Viễn thông Viettel của quân đội Nước Ta, từ vài năm gần đây đã quyết định hành động tăng trưởng một chương trình máy bay không người lái « cây nhà lá vườn », gồm thiết bị bay không người lái và máy bay tự hành có vũ trang. Trong khi đó, Israel lại nổi tiếng về nghành này. Bằng chứng gần đây nhất là cuộc xung đột ở Thượng Karabakh, quân đội Azerbaidjan được trang bị hàng loạt thiết bị bay không người lái vô cùng tân tiến của Israel. Chính điều này đã tạo nên sự độc lạ và giúp quân đội Azerbaidjan thắng lợi lực lượng vũ trang Armenia .Cần nhớ rằng về nguyên tắc, ngành công nghiệp quốc phòng Nga không xuất khẩu thiết bị bay không người lái. Đây chính là điểm thứ hai lý giải cho việc nhờ cung và cầu mà Israel, Nước Ta xích lại gần nhau và thôi thúc TP. Hà Nội tăng cường mối quan hệ đối tác chiến lược công nghệ tiên tiến và công nghiệp với Israel .Ngoài ra, cần phải nêu thêm một ý khác do có một vài yếu tố trong mối quan hệ quốc phòng giữa hai nước. Một số nguồn tin đã báo trực tiếp cho tổng bí thư-chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng về nhiều khoản hoa hồng rất lớn trong những hợp đồng bán vũ khí giữa Israel và Nước Ta và tương quan đến rất nhiều người trong giới chỉ huy, kể cả trong bộ Quốc Phòng Nước Ta. Một cuộc tìm hiểu đã được mở ra .Một số dự án Bất Động Sản chuyển giao công nghệ tiên tiến hiện bị tạm đình chỉ khi đến gần Đại hội Đảng nhưng hiện giờ vẫn chưa tái khởi động, vì có một tranh chấp rất lớn, dù Đại hội đã qua. Nước Ta đang đàm phán để mua một vệ tinh giám sát, mang đặc thù quân sự chiến lược. Giữa những đơn vị sản xuất Israel và Hoa Kỳ có một sự cạnh tranh đối đầu rất mạnh về yếu tố này. Đây hoàn toàn có thể là nguồn gốc của một cuộc chiến công nghiệp kinh khủng và hoàn toàn có thể gây hậu quả chính trị nghiêm trọng cho quốc phòng Nước Ta .Chính trong toàn cảnh này nên chăm sóc nhìn nhận lại quan hệ song phương do tại việc này nhấn mạnh vấn đề đến mối quan hệ hợp tác vào lúc Hoa Kỳ chưa thực sự xuất khẩu thiết bị quân sự chiến lược cho Nước Ta. Hiện nay, Washington có nhiều tham vọng so với Nước Ta, còn những nhà công nghiệp Israel cũng sẽ có một đối thủ cạnh tranh cạnh tranh đối đầu lớn. Điều này vượt qua cả khuôn khổ kế hoạch lớn về ngoại giao xác lập quan hệ giữa TP.HN với những liên minh truyền thống cuội nguồn Nga và Trung Quốc. Điều này cũng cần được hiểu theo nghĩa xung đột và cạnh tranh đối đầu kế hoạch giữa những nhà bán vũ khí của nhiều nước. Tất cả không hẳn mang tính ngoại giao nhưng lại rất nóng bức về mặt thương mại .

RFI Tiếng Việt xin chân thành cảm ơn nhà nghiên cứu Benoît de Tréglodé, giám đốc khu vực châu Phi – châu Á – Trung Đông, Viện Nghiên cứu Chiến lược của Trường Quân sự Pháp (IRSEM).

*****

( 1 ) Hệ thống tên lửa phòng không SPYDER ; tổng hợp radar cảnh giới nhìn vòng ELM-2288ER và ELM-2022 ; một số ít loại súng của hãng Israel Military Industries ( IMI ), súng tiến công Tavor, súng chống tăng Matador, mạng lưới hệ thống pháo phản lực bắn loạt tối tân như Extra, Accular ; máy bay không người lái Heron 1 MALE và một trạm trấn áp trên mặt đất …( 2 ) Các máy bay thám thính, tuần tiễu biển của Nước Ta cũng được trang bị những khí tài thám thính đồng nhất, văn minh của Israel …( 3 ) Chuyển giao đồng nhất từ A-Z dây chuyền sản xuất sản xuất súng bộ binh tiên tiến và phát triển Galil ACE 31/32 tại Nhà máy Z111 thuộc Tổng Cục Công Nghiệp Quốc Phòng. Chính dây chuyền sản xuất này đã giúp Nước Ta tự sản xuất nhiều dòng súng “ Made in Vietnam ” thích ứng với nhu yếu của Nước Ta : sản xuất súng tiểu liên AK, súng máy PKMS, súng bắn tỉa hạng nặng 12,7 mm. Ngoài ra, Nước Ta tự cho sinh ra hai mẫu súng trường tiến công thực sự “ Made in Vietnam ” tiên phong, mang tên GK1 và GK3, dựa trên sự phối hợp những ưu điểm của hai dòng súng Galil ACE và AK ; chuyển giao công nghệ tiên tiến tăng cấp xe tăng T-54 / 55 và một số ít loại xe thiếp giáp …

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí

Đăng ký

Tải ứng dụng RFI để theo dõi hàng loạt thời sự quốc tế

Download_on_the_App_Store_Badge_VN_RGB_blk_100217

google-play-badge_vi

Leave a Comment

Your email address will not be published.