Mạt chược và những điều cần biết về trò chơi này

Mạt Chược (Mahjong) là một kiểu chơi cờ có nguồn gốc từ Trung Quốc. Muốn giành chiến thắng, người chơi phải tạo ra bộ những quân cờ có giá trị lớn nhất. Tuy chỉ là trò chơi giải trí nhưng vẫn đòi hỏi người chơi phải có trình độ và sự hiểu biết nhất định.

Bài viết dưới từ thabet sẽ tìm hiểu cách chơi Mạt chược theo người Hồng Kông. Đây được xem là cách đánh cơ bản nhất, từ đó có thể hiểu sơ về những cách đánh còn lại. 

Thông tin chung về cờ Mạt chược

Cờ bài Mạt Chược du nhập vào Việt Nam từ rất lâu, được mọi người đón nhận và sử dụng làm hình thức giải trí khá phổ biến. 

Mạt chược là gì?

Mạt chược (Mahjong) là trò chơi cờ mà những người chơi sẽ phải đấu trí để tạo ra những bộ kết hợp quân cờ lớn nhất và dành chiến thắng.

Trên thực tế thì so sánh qua về quy tắc chơi mạt chược, ta có thể thấy trò chơi khá giống với một số game bài 52 lá phổ biến khác.

Ngoài ra nó còn có tên khá thú vị “xoa mạt chược”. Tên gọi này được bắt đầu từ hành động xoa các quân cờ để bắt đầu cuộc chơi.

Hiện nay, bộ Mạt chược gồm có 4 bộ và 1 khung. Tổng số quân bài thường sử dụng sẽ là 160 quân.

Bàn chơi Mạt chược

Một công cụ không thể thiếu trong trò chơi này chính là chiếc bàn kê Mạt chược. Bàn để chơi mạt chược có mặt hình vuông, mỗi cạnh dài tầm 80cm và cao khoảng 60 – 85cm. Đó là đối với bàn cờ của người Hoa chơi.

Đối với người Việt thì chiếc bàn này là một công cụ đặc dụng cao 90cm. Vẫn sử dụng mặt hình vuông với cạnh dài khoảng 90 – 95cm. Đặc biết là có phần gờ bao xung quanh, cao từ 2 – 3cm được bọc da hoặc nỉ. 

Trên mặt bàn được lót lớp chất liệu trơn láng tránh trường hợp khi xoa bài sẽ bị rớt ra ngoài và dễ dàng di chuyển trên mặt bàn hơn. 

Chi tiết bộ Mạt chược

Với số lượng quân cờ khá lớn vì vậy nó cũng được chia thành nhiều bộ khác nhau. Bài Mạt chược được phân chia như sau:

Bộ Bài Nạc

Bài nạc được tính là một trong 4 bộ bài Mạt chược cơ bản hiện nay. Trong bài Nạc nó còn được chia nhỏ ra ba loại khác: Sách – Vạn – Văn.

Hàng Sách /Sọc: là những quân bài có màu xanh lam, được ký hiệu bằng các sọc, từ 1 đến 9. Ngoài ra quân nhất sách được ký hiệu đặc biệt bằng hình chim sẻ. Mỗi quân hàng Sách có 4 con. Cả bộ bài Mạt chược sẽ có 36 quân Hàng Sách.

Hàng Vạn: quân loại này đều có 1 chữ Vạn màu đỏ và số bằng chữ Hán từ “Nhất” tới “Cửu”. Cũng có 4 con mỗi loại, tổng cộng vẫn là 36 quân Hàng Vạn. 

Hàng Văn: tương tự cũng có 36 quân, có hình tròn, số lượng từ 1 đến 9 và mỗi một quân có 4 con.

Bộ Tài Phao

Bộ Tài Phao trong Mạt chược được gọi bằng cái tên khác là gió. Bộ này sẽ bao gồm 7 loại, mỗi loại có 4 quân. Tổng cộng là 28 quân thuộc bộ Tài phao.

Đông – Nam – Tây – Bắc

Trung – Phát – Bạch

Bộ Hoa

Sẽ có 4 loại hoa:  Mai, Lan, Cúc, Trúc

Bộ Bốn mùa

Bao gồm các loại quân là Xuân Hạ Thu Đông.

Tứ Hoàng hay Vương được đánh số từ 1 tới 4 và bên dưới có chữ Hoàng.

Tứ Hậu tương tự cũng được đánh số từ 1 tới 4, bên dưới sẽ là chữ Hậu

Bộ Khung

Được hiểu là những quân bài đại diện, có thể thay thế cho những quân bài khác, gồm có khung Xanh và khung Đỏ.

Khung Xanh

  • Tổng: có thể đại diện cho tất cả mọi quân bài, kể cả Hoa.
  • Thùng: Thay thế quân thuộc hàng Văn. 
  • Soọc: Thay thế quân thuộc hàng Sách.
  • Màn: Thay thế quân thuộc hàng Vạn.

Khung Đỏ

  • Hoa: Thay cho Tài phao
  • Hỷ: Thay cho 4 gió
  • Nguyên: Thay cho Trung; Phát; Bạch
  • Hợp: Thay cho các quân bài hàng Nạc: Vạn, Văn, Sách.

Bộ mạt chược có tổng cộng là 160 quân:

  • Hàng Vạn, Văn, Sách mỗi loại 36 quân.
  • Tài phao: Đông Tây Nam Bắc tổng cộng 16 quân.
  • Trung Phát Bạch: 12 quân
  • Bộ Hoa, Bộ Bốn mùa, Tứ Hoàng,Tứ Hậu mỗi loại có 4 quân
  • Thêm Bộ Khung: có 8 quân.

Điều kiện chiến thắng trò chơi

Người chơi Mạt chược đó là thắng Tới hoặc Ù. Người chơi cần sắp xếp các quân cờ đến cuối cùng tạo thành 4 Nhóm và 1 Đôi (tròn bài). Mỗi người sẽ có trong tay tổng cộng là 13 cùng với quân bài Ù là 14.

Số lượng người chơi

Từ 4 đến 6 người. Nếu là 6 thì sẽ có 4 người trực tiếp chơi và, 2 người dự bị nhận gió Trung và gió Phát. Hết gió Đông, 2 người này vào bàn chơi còn 2 người vị trí cửa Đông và cửa Tây ra.

Vị trí ngồi chơi

Vị trí không bắt buộc với bất kỳ người chơi Mạt chược nào. Mọi người có thể thỏa thuận vị trí với nhau.

Ai có được vị trí cửa Đông sẽ được phép giữ cái, những người còn lại sẽ là nhà con.

Chia bài

Tất cả quân bài đều phải úp xuống bàn trước khi chia. Tiếp đến là tiến hành trộn lẫn và xếp thành 2 hàng 18 quân xếp chồng với nhau. Đặt ở trung tâm làm thành một hình vuông nhỏ. 

Nhà Cái – người ngồi cửa Đông sẽ đổ xúc xắc để tính điểm chia bài. Mỗi người sẽ nhận được 40 quân. Người chơi phải sắp bài thành 20 đôi, để trước mặt.

Sau 3 lượt lấy 4 quân, mỗi người chơi hiện có 12 quân trên tay. Tiếp đến lấy thêm một quân nữa để đủ 13 quân. Nhà cái là người nhận quân thứ 14 và đánh đầu. Người chơi thắng sẽ được là cái ở ván tiếp theo.

Cách chơi và một số đặc điểm của Mạt chược 

Mỗi ván Mạt chược sẽ có 4 lượt Đông Nam Tây Bắc. Lượt đầu là gió Đông, từ người Cửa Đông. Khi đã di chuyển 1 vòng trở về thì đổi qua gió Nam.

Cách chơi Mạt chược

Nhà Cửa cá đánh trước 1 quân. Người chơi sẽ đánh cho đến khi có 1 người chơi “tới”. Bài khi tới sẽ có 14 quân chia ra 4 phu (3 quân) và 1 cặp:

  • Hai quân bài giống nhau thì được gọi là 1 Cặp
  • Phỗng (Phu ngang): 3 có quân giống nhau. Có thể tự bốc, hoặc ăn được của người khác đánh ra. 
  • Phình (Phu dọc): 3 quân sắp xếp theo thứ tự. 
  • Tài phao chỉ cho Phỗng không thể ăn được.
  • Chiếu: Sẵn 3 quân và 1 quân do bốc hoặc nhận từ đối thủ.

Các dạng ù

Trong Mạt chược có rất nhiều dạng bài ù. Như: ù muỗi, ù phình, ù tui tui, mún cun, toàn chữ, bất cầu nhân, ù xuyên, ù khản khản, ù Thập Tam Thái Bảo, ù Đại Tam Nguyên, ù Tiểu Tam Nguyên. Còn có cả ù Đại Tứ Hí, ù Tiểu Tứ Hí

Cách tính điểm

Khi chơi Mạt chược đơn vị tính điểm được gọi là Phán.

  • 0 phán: ù 1 cách vừa vặn
  • 1 phán: Sở hữu 4 xuyên trong ván; tự bốc để ù; Hoa trùng số chỗ ngồi…
  • 2 phán: 4 Hoa cùng loại, Chiếu/Phỗng cùng cửa và gió, ù khi bốc quân cuối.
  • 3 phán: 3 phỗng gió, 3 phỗng rồng; ù cùng loại 1 hàng.
  • 6 phán:  tự ù khi bốc toàn phỗng, 4 phỗng gió tiểu tứ hỷ.
  • 8 phán:  Có 4 phỗng gió đại tứ hỷ, tự ù khi bốc. Ngoài ra bài trên tay chỉ có gió, rồng.

Luật Phạt

Trong trò chơi Mạt chược vẫn có luật phạt cụ thể như sau:

  • Ù nhầm
  • Chín quân báo: Người ăn 9 quân cùng hàng phải thông báo cả làng. Nếu đánh ra quân cùng hàng phải chịu chung tiền.
  • Ù chạy: Người chơi ù trên 3 phán xấp, không được ù mà phải đánh tiếp.

Leave a Comment

Your email address will not be published.